Panik atak nedir?
Panik atak; birdenbire ortaya çıkan, dakikalar içinde doruğa ulaşan yoğun korku ve rahatsızlık dönemidir. Tekrarlayan ve beklenmedik panik atakların, yeni atak yaşama kaygısıyla birlikte sürmesi durumu ise panik bozukluk olarak adlandırılır. Atak son derece korkutucu hissettirse de hayati tehlike oluşturmaz.
Belirtileri
Bir panik atak sırasında sık görülen belirtiler:
- Kalp çarpıntısı, hızlı kalp atışı
- Nefes darlığı veya boğulma hissi
- Göğüs ağrısı veya baskı hissi
- Terleme, titreme, üşüme veya ateş basması
- Baş dönmesi, dengesizlik, bayılacak gibi olma
- Uyuşma veya karıncalanma
- Gerçekdışılık hissi
- Kontrolü kaybetme, "delirme" ya da ölüm korkusu
Belirtiler kalp krizi gibi fiziksel bir hastalığı andırabilir; bu nedenle ilk değerlendirmede benzer durumların dışlanması önemlidir.
Nedenleri
- Genetik yatkınlık ve nörobiyolojik faktörler: Beynin alarm sisteminin aşırı duyarlı çalışması.
- Stres ve yaşam olayları: Yoğun stres dönemleri ve kayıplar.
- Bilişsel faktörler: Bedensel belirtileri felaketleştirerek yorumlama.
Ankara'da panik atak tedavisi
Bilişsel davranışçı terapi (BDT)
Panik bozukluk tedavisinde en etkili yöntemdir. Bedensel belirtilere yönelik felaket yorumları değiştirilir; kademeli maruz bırakma ve nefes-gevşeme teknikleriyle atakların sıklığı ve şiddeti azaltılır.
İlaç tedavisi
Gerektiğinde, atak sıklığını azaltmaya yönelik ilaç tedavisi doktor kontrolünde düzenlenir ve yakından takip edilir.
Atak anıyla başa çıkma becerileri
Yavaş kontrollü nefes, belirtilerin geçici olduğunu hatırlama ve dikkat yönlendirme gibi teknikler tedavi sürecinde öğretilir.
Sıkça sorulan sorular
Panik atak tehlikeli mi, kalbime zarar verir mi?
Panik atak son derece rahatsız edici olsa da hayati tehlike oluşturmaz ve kalbe zarar vermez. Yine de benzer belirtiler veren fiziksel hastalıkları dışlamak için ilk değerlendirme önemlidir.
Panik atak geçer mi, tedavisi var mı?
Evet. Panik bozukluk, en iyi tedavi yanıtı alınan psikiyatrik durumlardan biridir. Bilişsel davranışçı terapi ve gerektiğinde ilaç tedavisi ile belirgin iyileşme sağlanır.
Atak anında ne yapmalıyım?
Yavaş ve kontrollü nefes almak, belirtilerin geçici olduğunu hatırlamak ve güvenli bir yere geçmek yardımcı olur. Tedavi sürecinde bu teknikler ayrıntılı olarak öğretilir.
İlaç kullanmak zorunda mıyım?
Her hasta için ilaç gerekli değildir. Hafif-orta durumlarda yalnızca psikoterapi yeterli olabilir; ihtiyaç değerlendirme sonrası belirlenir.